حلیم یارقین
«میش» (mish)
سۉزی، قۉشیمچه و بېلگیسی حقیده
اېسلتمه: حرمتلی تیلداشلردن بیری اۉزبېک تیلیده سۉزلردهگی "میش" سۉزی حقیده سۉرهگن اېدیلر. قۉییدهگی مطلب او کیشیگه یازیلگن جواب دیر. (یارقین)
الف) مستقل معنالی "میش" سۉزی حقیده حاضرچه منه شولر قۉلده بار:
1. مېش(mesh): 1. تولوم، مَشک 2. کاوش، بوت نینگ استری یا ده خمیر سفره سینینگ استری اوچون ایشلهتیلهدیگن قۉی تېریسی.
2. میش: اۉن (10)
آلتمیش (60) و یېتمیش (70) سانلر اعتبارگه آلینسه، بولرده "میش" سۉزی اۉن (10) معنانی بېرهدی.
آلتمیش: آلتی ته اۉن = آلتی میش = آلتمیش (أیریم فونتیک اۉزگریشلر و "ی" اونلیسی تشلنگنی بیلن)
یېتمیش: یېتی ته اۉن = یېتی میش = یېتمیش (أیریم فونتیک اۉزگریشلر و "ی" اونلیسی تشلنگنی بیلن)
(اۉزبېک تیلی نینگ اېتیمولوگیک لغتی، شوکت رحمت الله ییف، "یونیورسیتیت" نشریاتی، تاشکېنت: 2000، 154 و 252-253- بېتلر)
3. مېش(mesh): اۉرغاچی (ماده) قۉی/افغانستان اۉزبېکلری تیلیده
4- میش- میش (قۉش سۉز): پیشکن اۉریک؛ پیشکن زردآلو
5. میش- میش (قۉش سۉز): شایعه؛ پروپاگند؛ افواه
ب) میش (قۉشیمچه): فعلدن(بویروق): 1. آت یسهیدی: اۉتمیش؛ یېمیش؛... 2. فعلدن صفتداش یسهیدی: قیلمیش؛ چیزمیش،...
3. فعلگه قۉشیلیب، بیر ایش یا واقعه یوز بېرگنینینگ گمان و احتمال یۉسینده بیان قیلهدی: او کېتگنمیش؛ پولنی تاپشیررمیش؛ مهمان کېلرمیش، ...
ج) میش (قۉشیمچه):
1. میش(اۉتکن پیت بېلگیسی): فعللرگه قۉشیلیب اۉتکن زماننی بیلدیرهدی؛ اۉرنکلر: یمان ایش قیلمیش؛ باله قۉرقمیش؛ کسل اۉلوبمیش؛ مهمان کېتیبمیش؛ اۉرتاغیم ایشنی بجرگنمیش؛ اېشیکنی آچیب باقسم، اۉرتاغیم تورگنمیش؛ ...
2. میش(کېلهسی پیت گمان فعلی بېلگیسی): اۉزبېک تیلیده فعللرگه قۉشیلیب، کېلهسی پیت گمان و شک توشونچهنی بیلدیرهدی؛ اۉرنکلر:
- او، پولنی آلرمیش، کېین ایشنی بجررمیش!
- باشلیغ کېلیب، کۉرگزمهنی آچرمیش!
- مهمان نېچه کون توررمیش؟
وبلاگ قدرلی اۉقووچیلری!